Araştırmalar, mitokondriyal hastalıkları önlemeye yönelik "üç ebeveynli tüp bebek" tekniğinin güvenliği konusunda şüphe uyandırıyor
statnews.com haberinden yapay zekâ ile yazıldı. Bir insan tarafından kontrol edilmedi.
Birleşik Krallık'tan ve Ukrayna'daki bir klinikten elde edilen yeni klinik veriler, bilim insanlarını ve etikçileri mitokondriyal replasman tedavisinin kalıtsal hastalıkları önlemek için yeterince güvenli olup olmadığını sorgulamaya itiyor; bazı araştırmacılar bu tekniğin önce yalnızca sıkı denetlenen kısırlık çalışmalarında test edilmesi gerektiğini savunuyor.
"Üç ebeveynli tüp bebek" olarak bilinen ve resmi adıyla mitokondriyal replasman teknikleri (MRT) denen yöntem, annelerin ölümcül mitokondriyal hastalıkları çocuklarına geçirmesini önlemek amacıyla geliştirildi. Yöntem, anne ve babanın genlerini bir bağışçı yumurtasından alınan sağlıklı mitokondrilerle birleştiriyor. Geçen yıl İngiliz araştırmacılar, Birleşik Krallık'ta MRT uygulamak için ruhsatlı tek klinik olan Newcastle Üniversitesi'nde bu yöntemle sekiz sağlıklı bebeğin doğduğunu açıkladı. Ancak aynı veriler, annenin mutasyona uğramış orijinal mitokondrilerinin sağlıklı bağışçı mitokondrilerinin yerini almaya başladığı "reversiyon" adlı kaygı verici bir olguyu da ortaya çıkardı; bu durum sekiz bebekten üçünde %5 ile %16 arasında oranlarda görüldü.
Ayrı bir gelişmede, Ukrayna'daki Nadiya Kliniği, test edilen altı çocuktan ikisinde reversiyon tespit etti; bir vakada bu oran %72'ye kadar çıktı. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi'nden (Oregon Health and Science University) Shoukhrat Mitalipov'un daha önceki çalışması, reversiyonu ilk kez 2016 tarihli bir makalede tanımlamış ve bunun vakaların yaklaşık %15'inde ortaya çıktığını tahmin etmişti. Yunanistan'da 25 kadının katıldığı 2023 tarihli klinik bir çalışma, bu olgunun laboratuvar dışında da yaşanabileceğini doğruladı.
Bulgular etik bir tartışma başlattı. New York merkezli embriyolog Jacques Cohen, reversiyon daha iyi anlaşılana kadar MRT'nin mitokondriyal hastalıkları önlemek amacıyla kullanılmasına moratoryum getirilmesini istiyor. Gent Üniversitesi'nden biyoetikçi Guido Pennings ise MRT'nin yalnızca kısır çiftler için sıkı denetlenen çalışmalarda geliştirilmesi gerektiğini savunuyor. MRT'yi yasallaştıran ikinci ülke olan Avustralya kendi ulusal programını hazırlarken, ABD'de teknik 2015 yılında Kongre tarafından getirilen bir yasakla hâlâ engelli durumda. Hollanda'daki araştırmacılar, daha geniş çaplı klinik uygulamadan önce tekniği daha titizlikle incelemek için kademeli bir yaklaşım önerdi.
