موج اخراج‌های جهانی: تقصیر به گردن تحول هوش مصنوعی و هزینه‌های تعرفه‌ای

سال ۲۰۲۵ در مسیری قرار دارد که آن را به یکی از بدترین سال‌های این قرن از نظر از دست رفتن شغل تبدیل می‌کند؛ وضعیتی که تنها با بحران مالی سال‌های ۲۰۰۸-۲۰۰۹ و همه‌گیری سال ۲۰۲۰ قابل مقایسه است. بر اساس گزارش چلنجر (The Challenger Report)، یکی از شاخص‌های اصلی بازار کار آمریکا، شرکت‌های آمریکایی در ده ماه نخست سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیون نیروی کار را اخراج کرده‌اند؛ رقمی که ۶۵ درصد بیشتر از دوره مشابه در سال ۲۰۲۴ و بالاترین میزان از زمان رکود ناشی از همه‌گیری، پنج سال پیش، است.

در ماه اکتبر، از دست رفتن شغل در آمریکا به ۱۵۳,۰۰۰ نفر رسید؛ بالاترین رقم ماهانه از سال ۲۰۰۳ تا کنون. ماه نوامبر تا حدی آرامش‌بخش بود، چرا که در این کشور ۶۴,۰۰۰ شغل جدید ایجاد شد که بیش از پیش‌بینی‌ها بود؛ با این حال نرخ بیکاری همچنان به بالاترین سطح چهار سال اخیر یعنی ۴.۶ درصد رسید.

شرکت‌ها به‌طور رسمی این اخراج‌ها را به افزایش هزینه‌های عملیاتی ناشی از تعرفه‌های آمریکا نسبت می‌دهند، هرچند بسیاری از تحلیلگران معتقدند انتقال بودجه‌های نیروی انسانی به سوی زیرساخت‌های هوش مصنوعی به همان اندازه دلیل مهمی است. آخرین موج بیشترین ضربه را به بخش فناوری وارد کرد: اینتل، مایکروسافت، آی‌بی‌ام و وریزون در مجموع بیش از ۵۰,۰۰۰ شغل را حذف کردند، در حالی که آمازون ۳۰,۰۰۰ موقعیت شغلی را کاهش داد و شرکت غول لجستیک یوپی‌اس (UPS) نیز ۴۸,۰۰۰ کارمند را اخراج کرد. اکسنچر ۱۱,۰۰۰ شغل و پراکتر اند گمبل ۷,۰۰۰ شغل را کاهش دادند.

این تأثیرات در سطح جهانی نیز گسترش یافت. در اروپا، نستله ۱۶,۰۰۰ شغل، بوش ۱۳,۰۰۰ شغل، فولکس‌واگن ۷,۰۰۰ شغل و زیمنس ۵,۶۰۰ شغل را حذف کردند. در منطقه آسیا-پاسیفیک، شرکت هندی تاتا کانسالتنسی سرویسز ۱۲,۰۰۰ نفر، نیسان ژاپن ۱۱,۰۰۰ نفر و بانک ANZ استرالیا ۳,۵۰۰ نفر را اخراج کردند.

جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، نگرانی‌های بیشتری ایجاد کرد و تأکید کرد که هوش مصنوعی به‌طور بنیادین هر شغلی را تغییر خواهد داد. در همین حال، والمارت که پیش‌تر ۱,۵۰۰ موقعیت شغلی را حذف کرده بود، از بورس نیویورک (NYSE) خارج شد و به نزدک، که بر فناوری تمرکز دارد، پیوست؛ اقدامی که نشان‌دهنده تعهد بلندمدت این شرکت به هوش مصنوعی و خودکارسازی انبارها است.