صربستان در انتخابات زودهنگام رأی می‌دهد؛ جنبش دانشجویی چالشی برای ۱۴ سال حکمرانی وُوچیچ

صربستان روز ۲۵ اکتبر برای برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی که پس از ماه‌ها اعتراضات گسترده در پی فروریختن سایبان بتنی در ایستگاه راه‌آهن نووی ساد در نوامبر ۲۰۲۴ شکل گرفت، به پای صندوق‌های رأی رفت؛ حادثه‌ای که جان ۱۶ نفر را گرفت. آنچه با خواست پاسخ‌گویی درباره این فاجعه آغاز شد، به جنبشی سراسری علیه فساد ادعایی و نحوه برخورد دولت با این تراژدی تبدیل شد.

این انتخابات قرار نبود پیش از پایان سال ۲۰۲۷ برگزار شود، اما الکساندار وُوچیچ در ماه سپتامبر - پیش از پایان دومین و آخرین دوره قانونی ریاست‌جمهوری‌اش - از این مقام استعفا داد و رهبری حزب پیشرو صربستان (SNS) را در رقابت پارلمانی به دست گرفت و خود را به‌عنوان نامزد نخست‌وزیری مطرح کرد. این اقدام، رقابت پارلمانی را به محور اصلی تلاش او برای حفظ قدرت سیاسی پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری جداگانه تبدیل کرد.

رقیب اصلی او ائتلاف «فهرست دانشجویی - دانشجویان پیروز می‌شوند» است که از چهره‌های تازه‌وارد به سیاست، از جمله استادان دانشگاه، معلمان و دیگر متخصصان تشکیل شده و با محور بازگرداندن حاکمیت قانون، پایان‌دادن به فساد و بازسازی نهادها تبلیغات می‌کند. جوانان صرب که پیش از این کم‌انگیزه‌ترین قشر سیاسی کشور به شمار می‌رفتند، به نیروی محرکه بزرگ‌ترین بسیج اجتماعی صربستان در دهه‌های اخیر بدل شدند.

تمام ۲۵۰ کرسی مجمع ملی در یک حوزه انتخاباتی واحد سراسری و بر اساس نظام نمایندگی تناسبی با آستانه ورود ۳ درصد به رقابت گذاشته شد. صندوق‌های رأی ساعت ۲۰:۰۰ به وقت محلی بسته شدند و انتظار می‌رفت نتایج اولیه حدود دو ساعت بعد اعلام شود. به گفته تحلیلگران، بسیاری از رأی‌دهندگان این انتخابات را همه‌پرسی‌ای درباره حکمرانی حزب SNS می‌دانند و موفقیت فهرست دانشجویی می‌تواند چشم‌انداز سیاسی صربستان را تغییر دهد و احتمالاً روند متوقف‌شده الحاق این کشور به اتحادیه اروپا را دوباره فعال کند.