İran-ABD görüşmeleri yavaş ilerliyor, tanker saldırıları Hürmüz diplomasisini tehdit ediyor

Katar arabuluculuğundaki İran-ABD görüşmeleri, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin, Hürmüz Boğazı'nın kısmen yeniden açılmasına ilişkin İran önerisinin uygulanabileceği süreyi yedi günden iki güne indirdiğini açıklamasının ardından hassas bir evreye girdi. Washington ile Tahran, adımların sırası konusunda tıkanıklığı sürdürüyor: Washington, ekonomik rahatlama sunmadan önce İran'ın nükleer programında ilerleme talep ederken, Tahran ABD'nin önce deniz ablukasını kaldırmasını, petrol yaptırımlarına muafiyet tanımasını, İran'ın yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmasını ve boğaz için İran-Umman düzenlemesini tanımasını şart koşuyor. Başkan Yardımcısı JD Vance'in İranlı yetkililere yönelik son teması, güvenlik şefi Muhsin Rızai tarafından olumlu bir ton değişikliği olarak nitelendirildi; ancak esasa ilişkin farklar hâlâ geniş. Gerginliği artıran bir diğer gelişme ise, önceki 48 saat içinde Hürmüz Boğazı'nda ve çevresinde en az dört tankerin vurulması oldu — bunlardan biri, İran'a bağlı Lavan Adası'nın yaklaşık 40 deniz mili güneyinde isabet alan sıvılaştırılmış petrol gazı yüklü bir gemiydi — ve Dini Lider Müçteba Hamenei "coğrafi sınırlama olmaksızın" misilleme tehdidinde bulundu. İran ekonomisi ağır baskı altında: Eylül ayında enflasyon yüzde 90'a yaklaştı ve 25 Ağustos'tan bu yana İran'ın ihracat terminallerinde tankerlere yeni petrol yüklenmedi. Başkan Trump, ABD'nin vurması gerekebilecek "bir veya iki tesis" daha olduğunu belirtti ve böyle bir saldırının 3 Kasım ara seçimlerinden sonra gerçekleşebileceğini ima etti.