DNA araştırması, İskandinav yaban öküzlerinin yok oluşunu aynı anda gelen çoklu baskılara bağlıyor

The Holocene dergisinde yayımlanan ve 10 Ekim 2026'da geniş çapta haberleştirilen bir araştırma, mağara resimlerinde ölümsüzleştirilen ve günümüz sığırlarının atası olan iri yaban öküzünün (aurochs), küresel olarak yok olmasından binlerce yıl önce İskandinavya'dan nasıl silindiğini ortaya koyuyor. Lund Üniversitesi liderliğindeki uluslararası bir ekip, yaban öküzü kemiklerinden elde edilen eski DNA'yı polen ve arkeolojik kayıtlarla birlikte inceleyerek İskandinavya popülasyonunun ciddi bir genetik darboğaz yaşadığını, ardından iklime bağlı orman değişimi, insan avcılığı ve habitat parçalanmasının birleşimiyle giderek eridiğini gösterdi.

Türün dünya çapındaki nihai yok oluşu -bilinen son yaban öküzü 1627'de Polonya'da bir ormanda öldü- 8.000 yıllık bir çözülmenin sonucuydu. Araştırmacılar, yalnızca avlanmayı durdurmaya odaklanan modern koruma çalışmalarının, popülasyonların genetik çeşitliliğinin büyük ölçüde kaybolduğu ve habitatlarının parçalandığı durumlarda başarısız olabileceği uyarısında bulunuyor.

Haber, 10 Ekim 2026'da BBC Discover Wildlife, SciTechDaily, phys.org ve Archaeology Magazine'de günün en çok okunan yaban hayatı genetiği başlığı oldu ve büyük otobur türlerin "yeniden canlandırılması" (de-extinction) ile yeniden doğallaştırılması (rewilding) üzerine süregelen tartışmalarla doğrudan bağlantılı bulundu.