1960'ta Yayımlanan "Kıyamet" Makalesi, 13 Kasım 2026'da Nüfusun Sonsuza Ulaşacağını Öngörüyordu; Şimdi Yeniden Gündemde
ibtimes.co.uk haberinden yapay zekâ ile yazıldı. Bir insan tarafından kontrol edilmedi.
Science dergisinde 1960 yılında yayımlanan ve insan nüfusunun 13 Kasım 2026'da matematiksel sonsuza — modelin artık sonlu bir değer üretmediği noktaya — yaklaşacağını öngören bir makale, bu tarihe sadece günler kala internette yeniden gündeme geldi ve mizah, merak ile tartışma dalgası yarattı.
4 Kasım 1960'ta Science dergisinde "Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026" başlığıyla yayımlanan bir makale, öngördüğü tarih yaklaştıkça yeniden ilgi odağı oldu. Çalışma, iki bin yılı kapsayan tarihsel nüfus eğilimlerini inceleyen ve aynı büyüme eğriminin sürdürülmesi durumunda tam o tarihte bir tekilliğe — modelin artık sonlu bir değer üretmediği bir noktaya — ulaşılacağını öne süren matematiksel bir model geliştiren araştırmacılar Heinz von Foerster, Patricia M. Mora ve Lawrence W. Amiot tarafından kaleme alındı.
Makalenin bir görüntüsünü paylaşan bir Threads gönderisi 650'den fazla beğeni ve 130'dan fazla paylaşım aldı. Gönderiyi paylaşan kişi daha sonra bu kadar çok insanın öngörüyü olduğu gibi kabul etmesine şaşırdığını söyledi. Tepkiler, alternatif kıyamet tarihleri öneren şakalardan, hiçbir zaman gerçekleşmemiş geçmiş kıyamet uyarılarıyla yapılan karşılaştırmalara kadar çeşitlilik gösterdi; yine de en az bir yorumcu, kesin bir tarih belirlemek mümkün olmasa da denetimsiz nüfus artışının gerçek sonuçları olabileceğini kabul etti.
Model, fiziksel bir felaket iddiası taşımıyor; geçmiş büyüme örüntülerinin değişmeden sürmesi halinde ne olacağına dair matematiksel bir projeksiyondur. Tarihçi Alan MacEachern, Ekim ayında The Conversation'da yazdığı makalede, modelin gerçek nüfus rakamlarını 1993'e kadar şaşırtıcı bir doğrulukla takip ettiğini, ancak bu tarihten sonra gerçek sayıların projeksiyonların gerisinde kalmaya başladığını belirtti. Düşen doğum oranları bu farkın büyük bölümünü açıklıyor: küresel doğum oranı bugün 1960'takinin yarısından daha azına düştü. Model, geleceğe dönük doğurganlık değişimlerini hesaba katmadan geçmiş eğilimlerden tahmin yürüttüğü için varsayımları gerçeklikten giderek uzaklaştı; bu da 13 Kasım'ı bilimsel olarak belirlenmiş bir son tarih yerine matematiksel bir yapaylık haline getiriyor.
