Bilim insanları statinlerin neden kas ağrısına yol açtığını buldu — daha güvenli ilaçların yolunu açıyor

British Columbia Üniversitesi'nden bilim insanları, Wisconsin-Madison Üniversitesi'ndeki araştırmacılarla birlikte, statinlerin en yaygın yan etkilerinden biri olan kas ağrısı, güçsüzlük ve nadir durumlarda ciddi kas hasarının altında yatan tam moleküler mekanizmayı belirlediler. Bulgular 2025 yılında Nature Communications dergisinde yayımlandı.

Ekip, kriyo-elektron mikroskobu kullanarak statin moleküllerinin kas hücrelerinde ryanodin reseptörü (RyR1) adlı bir proteine bağlandığını gösterdi; bu reseptör normalde kas liflerindeki kalsiyum akışını sıkı biçimde düzenleyen bir kapı gibi çalışır.

Araştırmacılar, üç statin molekülünün olağandışı bir biçimde birlikte hareket ettiğini buldu: ilki kapının açılma olasılığını artırıyor, diğer ikisi ise kapıyı açık tutarak kalsiyumun hücrenin birikmemesi gereken bölgelerine sürekli sızmasına izin veriyor. Bu sürekli kalsiyum sızıntısı zamanla kas dokusuna zarar veriyor.

Dünya çapında 200 milyondan fazla kişi kolesterolü düşürmek ve kalp krizi ile felç riskini azaltmak için statin kullanıyor; bu da statinleri dünyanın en yaygın reçete edilen ilaçlarından biri yapıyor. Kasla ilgili yan etkiler yeterince yaygın olduğundan hastaların önemli bir kısmı ilacı bırakıyor ve bu da kardiyovasküler riski genellikle tedavisiz bırakıyor.

Bu keşfin, RyR1'e bağlanmayı önleyecek şekilde tasarlanmış yeni nesil statinlerin geliştirilmesine yol göstermesi ve kolesterol düşürücü faydayı korurken kas toksisitesini ortadan kaldırması bekleniyor.