طرح مصادره مسکن ونوویا، صندوق‌های بازنشستگی را هدف می‌گیرد، نه فقط شرکت‌های سرمایه‌گذاری

طرح پیشنهادی ملی‌سازی شرکت‌های بزرگ خصوصی مسکن، در کانون مذاکرات ائتلافی برلین قرار دارد؛ حزب چپ (دی لینکه)، سبزها و حزب سوسیال‌دموکرات (اس‌پ‌ د) در اصل بر این موضوع توافق دارند که شرکت‌های دارای بیش از ۱۰ هزار آپارتمان در برلین باید مصادره شوند، آن هم با سقف کل غرامت ۱۶ میلیارد یورو. بر اساس این طرح، هر شرکت تحت تأثیر می‌تواند ۱۰ هزار آپارتمان را به‌عنوان پایه نگه دارد. حزب چپ بارها این بحث را حول محور شرکت بلک‌راک چارچوب‌بندی کرده است؛ اینس شوردتنر، رهبر این حزب، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، را متهم کرده که نگران «دوستان بلک‌راکی» خود است. اما نگاهی دقیق‌تر به ساختار مالکیت، روایتی متفاوت را نشان می‌دهد.

بر اساس داده‌های شرکتی، بانک نورجس که صندوق ثروت ملی نروژ را مدیریت می‌کند، بزرگ‌ترین سهامدار منفرد شرکت ونوویا است. صندوق بازنشستگی هلندی ای‌بی‌پی نیز از جمله سرمایه‌گذاران نهادی این شرکت به شمار می‌رود. در شرکت هایم‌استادن بوستاد، که مالک حدود ۲۰ هزار آپارتمان در برلین است، صندوق بازنشستگی سوئدی آلکتا ۳۸.۷ درصد از سرمایه را در اختیار دارد، گروه بیمه فولک‌سام ۱۸.۹ درصد دیگر را، و اداره بازنشستگی دولتی سوئد (Pensionsmyndigheten) ۲.۱ درصد را.

صندوق‌های بازنشستگی حرفه‌ای آلمانی -که پزشکان، وکلا و معماران را تحت پوشش دارند- نیز سهامی در املاک مسکونی برلین دارند؛ در گزارشی که جی‌اس‌دبلیو در نوامبر ۲۰۲۲ منتشر کرد، صندوق بازنشستگی پزشکان وستفالن-لیپه با سهمی ۴.۸۴ درصدی فهرست شده بود.

دکتر نادژدا کایزل، وکیل حوزه املاک در موسسه ادوانت بایتن، به این روزنامه گفته است که سرمایه‌گذاران هم‌اکنون در حال بحث درباره تقسیم یا فروش سهام خود هستند، گرچه تخفیف‌های قیمتی، فروش احتیاطی را غیرجذاب می‌کند. هشدار او صریح بود: «اگر یک صندوق متحمل زیان شود، مستمری بازنشستگی کاهش می‌یابد.»