تراشه ابررسانای الهام‌گرفته از مغز، همگام با پلاسمای همجوشی با سرعت یک میلیون نمونه در ثانیه

این پژوهش که در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ در نشریه ساینتیفیک امریکن (Scientific American) منتشر شد، همکاری میان آزمایشگاه ملی بروکهیون، استارتاپ سخت‌افزار هوش مصنوعی Great Sky، آزمایشگاه فیزیک پلاسمای پرینستون، و مرکز ملی همجوشی DIII-D در کالیفرنیا را شرح می‌دهد. این تیم تراشه‌ای عصبی‌گونه ابررسانا ساخته‌اند — مداری که با استفاده از حلقه‌های ابررسانای آنالوگ به‌جای ترانزیستورهای سیلیکونی معمول، معماری پردازش موازی مغز را تقلید می‌کند — و آن را روی داده‌های ضبط‌شده پلاسمای توکاماک DIII-D که با سرعت یک میلیون نمونه در ثانیه بازپخش شده بودند، آزمایش کرده‌اند. این تراشه توانست ناهنجاری‌های پلاسما را با موفقیت طبقه‌بندی کند و اختلال‌های قریب‌الوقوع — یعنی فروپاشی‌های ناگهانی پلاسمای فوق‌داغ که می‌توانند انرژی عظیمی آزاد کنند و به دیواره داخلی راکتور آسیب فیزیکی برسانند — را در زمان واقعی و بدون هیچ وقفه‌ای پیش‌بینی کند. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این کار هنوز در مرحله نمایشی قرار دارد و تراشه هنوز به یک راکتور فعال متصل نشده است؛ با این حال، قرار است تراشه جانشینی با شبکه عصبی ده برابر بزرگ‌تر در اوایل سال ۲۰۲۷ در بروکهیون آزمایش شود، پیش از نصب احتمالی آن در DIII-D. در صورت موفقیت در مقیاس‌پذیری، این فناوری می‌تواند به لایه‌ای حیاتی برای ایمنی نیروگاه‌های همجوشی تجاری آینده تبدیل شود.