Küresel sağlık raporu uyarıyor: Maymun çiçeği, Ebola ve dang ateşi pandemi hazırlığında krizin işareti

Pandemik Hazırlık ve Müdahale Bağımsız Kurulu (IPPPR), "Hiding in Plain Sight: Mpox and the Cost of Neglecting Known Threats" başlıklı bir rapor yayımladı. Raporda, bilinen biyolojik tehditlerin ihmal edilmesinin dünyayı yeni bir küresel sağlık acil durumuna daha da yaklaştırdığı belirtiliyor.

Maymun çiçeği, hastalığın Batı Afrika'da insanlarda ilk kez tespit edilmesinin üzerinden 50 yıl geçtikten sonra 82'den fazla ülkeye yayıldı. 2026'nın ilk dokuz ayında 14.000'in üzerinde doğrulanmış vaka ve 50 ölüm kaydedilirken, Afrika genelinde 6,4 milyon kişinin aşılanmasını hedefleyen iddialı plan büyük ölçüde başarısız oldu. IPPPR üyesi ve geçmişte üst düzey Birleşmiş Milletler görevlerinde bulunan küresel sağlık güvenliği uzmanı Helen Clark, dünyanın "salgın potansiyeli taşıyan sporadik hastalıkları göz ardı etmekten" vazgeçmesi gerektiğini söyledi.

Orta Afrika'da, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgınında 29 Ekim itibarıyla 5.340 ölüm ve 10.351 doğrulanmış vaka bulunuyordu. Virüs, bulaştığı kişilerin yarısından fazlasını öldürüyor. 2014 Batı Afrika salgınından bu yana sürdürülen izlemenin yetersiz kalması virüsün mutasyona uğramasına yol açtı; bu durum Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) hem 2019 hem de 2026'da Uluslararası Önem Taşıyan Halk Sağlığı Acil Durumu ilan etmesine neden oldu. Avrupa da genellikle çiftlik hayvanlarında görülen Shamonda virüsünden kaynaklanan ilk insan ölümü ile Sibiryalı bir laboratuvar teknisyeninin bulaştığı Rus vebası vakası gibi yeni tehditler kaydetti.

Bangladeş'teki dang ateşi krizinde 30 Ekim itibarıyla 418 kişi hayatını kaybetti ve 133.000'in üzerinde hastane yatışı gerçekleşti; Ekim ayı 173 ölümle şimdiye kadarki en ölümcül ay oldu. Kızamık ülkede 1.200'den fazla kişinin ölümüne neden oldu. DSÖ'ye göre dünya, Covid-19 salgınının Uluslararası Önem Taşıyan Halk Sağlığı Acil Durumu olarak ilan edildiği 30 Ocak 2020'den bu yana geçen sürenin yaklaşık yüzde 70'inde sağlık acil durumu içinde bulunuyor.