ABD, Güney Afrika ve Ruanda'yı Gümrüksüz Ticaret Programından Askıya Alacak

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Pazartesi günü ABD'nin, uygun Afrika ülkelerine ABD pazarına gümrüksüz erişim sağlayan Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası'ndan (AGOA) Güney Afrika ile Ruanda'yı askıya alacağını açıkladı. Askıya alma 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Greer, Başkan Trump'ın her iki hükümetin de 'AGOA'nın uygunluk kriterleriyle uyumsuz uygulamalara' giriştiğini tespit ettiğini belirtti. Güney Afrika, programın en büyük yararlanıcısı olmuş, 2025 yılında AGOA kapsamında ABD'ye başta motorlu taşıtlar ve parçaları olmak üzere tarım ürünleri ve şarap da dahil yaklaşık 1,7 milyar dolarlık mal ihraç etmişti.

Washington, Güney Afrika'nın askıya alınma gerekçesi olarak ticaret engellerini, yolsuzluğu ve ABD'nin ulusal güvenliği ile dış politika çıkarlarına yönelik tehditleri gösterdi. Diplomatik gerginlikler, Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'nda İsrail'e karşı soykırım davası açma kararıyla da körüklendi; İsrail bu suçlamayı reddediyor. Ruanda ise ticaret engelleri, hukukun üstünlüğü ve insan hakları konusundaki kaygılar nedeniyle ayrıca işaretlendi — ülke 2018'de de AGOA'dan askıya alınmıştı.

İki ülkeden de hemen bir yanıt gelmedi. Güney Afrika Ticaret, Sanayi ve Rekabet Bakanlığı geçen hafta olumsuz bir sonuca hazırlıklı olduklarını ve Washington ile diyaloğa açık kaldıklarını belirtmişti. Başkan Cyril Ramaphosa ise ayrı bir açıklamayla Güney Afrika'nın programdan çıkarılmaya hazırlanması gerektiğini ve çoktan Çin gibi ortaklarla yeni pazarlar ve ticaret anlaşmaları aradığını söylemişti.