Vera Rubin Gözlemevi, Samanyolu'nun İki Gizli Uydusunu Keşfetti

Gökbilimciler, Vera C. Rubin Gözlemevi'nin Temmuz 2026'da yayımlanan "Erken Veri Ön İzlemesi 2" (EDP2) verilerini kullanarak Samanyolu'nun daha önce görülmemiş iki uydusunu keşfettiklerini duyurdu.

İlk nesne, Aquarius IV olarak adlandırıldı ve büyük olasılıkla dış galaktik halede bulunan ultra-sönük bir cüce galaksi. Nesne, Yale Üniversitesi Fen ve Sanat Bilimleri Lisansüstü Okulu'nda astronomi öğrencisi olan William Cerny tarafından belirlendi; düşük parlaklıkta, kompakt bir yıldız sistemi olarak tanımlanıyor ve eski, düşük metal içeriğine sahip yıldız popülasyonu, doğrulanmış en küçük ve en sönük ultra-sönük cüce galaksilere oldukça benziyor — ancak küresel yıldız kümesi olma olasılığı da henüz tamamen dışlanmadı. Konunun kesinleşmesi için daha derin görüntüleme ve spektroskopi gerekecek.

İkinci nesne olan Rubin-GC1 ise galaktik çıkıntı (bulge) yönünde bulunan bir küresel yıldız kümesi; bu bölgede yıldız yoğunluğu yüksek, toz ise oldukça kalın olduğundan tespiti özellikle dikkat çekici. Çalışmanın baş yazarı, Chicago Üniversitesi'nde fizik alanında lisansüstü öğrencisi olan Aashay Pai, kümedeki yıldızların yaklaşık 9,2 milyar yıllık orta yaşta olduğunu ve ılımlı düzeyde metal bakımından zengin olduklarını buldu. Kümenin, Samanyolu ile birleşirken Yay Cüce Küresel Galaksisi'nden (Sagittarius Dwarf Spheroidal) koparılan yıldızlardan oluşan gelgit akıntısı olan Yay öncü kolu ile ilişkili olması en olası senaryo.

Her iki keşif de Rubin'in asıl bilimsel taraması başlamadan önce gerçekleşti. Bilim insanları, bu keşiflerin Samanyolu'nun uydularına yönelik çok daha kapsamlı bir sayımın sadece başlangıcı olduğunu ve galaksi oluşumu ile karanlık maddenin rolüne yeni bir ışık tutacağını söylüyor.