مطالعه‌ای به سرپرستی بریتانیا: پنج بیماری مزمن دارای شبکه زیستی پنهان مشترک هستند

مطالعه‌ای که در ۱ اکتبر ۲۰۲۶ در نشریه Journal of Translational Medicine منتشر شد، یک «نظریه وحدت‌بخش» برای پیوند دادن پنج بیماری مزمن که مدت‌ها پزشکان را سردرگم کرده‌اند، ارائه کرد. این پژوهش به سرپرستی دانشگاه ایست آنگلیا و با همکاری آکسفورد بایودینامیکس، مدرسه بهداشت و طب گرمسیری لندن و بنیاد تراست NHS مشارکت کورنوال انجام شد. تیم تحقیقاتی داده‌های ژنتیکی موجود درباره کووید طولانی، انسفالومیلیت میالژیک/سندرم خستگی مزمن (ME/CFS)، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، آرتریت روماتوئید و مولتیپل اسکلروزیس (ام‌اس) را با یکدیگر مقایسه کرد.

با استفاده از ژنومیک سه‌بعدی -که نحوه تا شدن بخش‌های دور از هم DNA در کنار یکدیگر و تأثیرشان بر فعالیت ژن‌ها را ترسیم می‌کند- محققان دریافتند ژن‌های دخیل در هر پنج بیماری بار‌ها و بار‌ها به شبکه‌های زیستی مشترکی متصل می‌شوند که تنظیم ایمنی، تولید انرژی سلولی و پاسخ به استرس را کنترل می‌کنند.

پژوهشگران معتقدند این یافته کمک می‌کند توضیح داده شود چرا این بیماری‌های ظاهراً متفاوت، علائم ناتوان‌کننده مشترکی مانند خستگی شدید، گیجی ذهنی (مه مغزی) و بدتر شدن علائم پس از فعالیت (post-exertional malaise) دارند. به گفته آن‌ها، این مسیرهای مشترک می‌تواند در آینده به شکل‌گیری آزمایش‌های تشخیصی فراگیر منجر شود و راه را برای درمان‌هایی باز کند که به‌طور هم‌زمان روی چند بیماری اثرگذار باشند.

گروه‌های حامی بیماران از این یافته استقبال کردند؛ یافته‌ای که زمینه‌ای زیستی برای علائمی فراهم می‌کند که اغلب به‌اشتباه روانی تلقی و نادیده گرفته می‌شدند.