İngiltere Öncülüğündeki Araştırma, Beş Kronik Hastalığın Gizli Biyolojik Bağlantılarını Ortaya Çıkardı

1 Ekim 2026'da Journal of Translational Medicine dergisinde yayımlanan bir araştırma, klinisyenlerin uzun süredir kafasını karıştıran beş kronik hastalığı birbirine bağlayan "birleştirici bir teori" ortaya koydu.

East Anglia Üniversitesi liderliğinde; Oxford BioDynamics, Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu (LSHTM) ile Cornwall Partnership NHS Vakıf Sağlık Trust'ının da dahil olduğu ekip, uzun Covid, miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS), travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), romatoid artrit ve multipl skleroz (MS) için mevcut genetik verileri karşılaştırdı.

Araştırmacılar, DNA'nın birbirinden uzak bölümlerinin nasıl katlanarak bir araya geldiğini ve gen aktivitesini nasıl etkilediğini haritalandıran 3 boyutlu genomik yöntemini kullandı. Bu yöntemle, söz konusu beş hastalıkla ilişkilendirilen genlerin, bağışıklık düzenlenmesi, hücresel enerji üretimi ve stres tepkisini yöneten aynı biyolojik ağlara tekrar tekrar bağlandığını belirlediler.

Araştırmacılara göre bu bulgu, birbirinden tamamen farklı görünen bu hastalıkların neden ezici yorgunluk, bilişsel bulanıklık ve efor sonrası tükenme gibi ortak ve yeti kaybına yol açan belirtiler taşıdığını açıklamaya yardımcı oluyor. Ekip, paylaşılan bu biyolojik yolların ileride farklı hastalıklar arasında geçerli tanı testlerinin geliştirilmesine ve birden fazla hastalığa birden etkili tedavilerin yolunu açabileceğini belirtti.

Hasta dernekleri bu bulguyu memnuniyetle karşıladı; çünkü bulgular, çoğu zaman sadece psikolojik olarak değerlendirilip göz ardı edilen belirtilere biyolojik bir temel sağlıyor.