Her 13 yetişkinden 1'inde 30 yaşından önce sessiz damar plağı tespit edildi

Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) Kongresi 2026'da sunulan ve New England Journal of Medicine'de yayımlanan çığır açan bir kardiyovasküler çalışma, sessiz damar sertliğinin (ateroskleroz) daha önce düşünülenden çok daha yaygın olduğunu ve çok daha erken yaşlarda başladığını ortaya koydu. Araştırmacılar, Danimarka ve İspanya'da yaşayan, hiçbirinde bilinen bir kalp-damar hastalığı bulunmayan 18-70 yaş arası 16.808 yetişkinin karotis, femoral ve koroner arterlerini gelişmiş ultrason ve görüntüleme teknikleriyle inceledi. Genel olarak katılımcıların yüzde 57,1'inde en az bir damarda plak tespit edildi.

Dikkat çekici şekilde, 18-29 yaş arasındaki katılımcıların yaklaşık her 13 kişiden birinde şimdiden damar plağı mevcuttu; bu oran 60-70 yaş grubunda yaklaşık yüzde 90'a kadar istikrarlı biçimde yükseldi. Erkeklerde tespit edilebilir plak, kadınlara göre beş ila on yıl daha erken gelişirken, kadınlarda hastalık oranı en keskin artışı 40-60 yaş arasında, menopoz dönemiyle örtüşecek şekilde gösterdi.

Kalbin koroner atardamarlarındaki plağın, daha kolay ulaşılabilen boyun ve bacak atardamarlarındaki plakla sıklıkla birlikte görülmesi, bu damarların rutin ultrason taramasının, koroner bilgisayarlı tomografiye gerek kalmadan gizli kalp hastalığı riskini saptamak için bir gün kullanılabileceğini düşündürüyor. Bulgular, orta yaşa gelmeden çok önce beslenme, egzersiz, sigaranın bırakılması ve tansiyon kontrolü gibi yaşam tarzı müdahalelerinin daha erken uygulanması çağrılarını güçlendiriyor.