دانشمندان سرانجام «رشته‌های بته» پیش‌بینی‌شده در سال ۱۹۳۱ را مشاهده کردند

نتیجه‌ای که در تاریخ ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ همچنان در اخبار علمی دست به دست می‌شد، نخستین مشاهده‌ی مستقیم چیزی است که «رشته‌های بته» نام گرفته است؛ حالت‌های کوانتومی چندذره‌ای عجیبی که هانس بته، فیزیکدان برنده‌ی جایزه‌ی نوبل، در سال ۱۹۳۱ پیش‌بینی کرده بود اما تا پیش از این هرگز در آزمایشگاه دیده نشده بود. تیمی در دانشگاه اینسبروک، در همکاری با نظریه‌پردازانی از دانشگاه آمستردام و دانشگاه فنی مونیخ، اتم‌های سزیوم را تا نزدیکی صفر مطلق خنک کردند و آن‌ها را درون هزاران «لوله»ی یک‌بعدی و موازی که با تلاقی پرتوهای لیزر ساخته شده بودند، بار کردند. این گروه با تنظیم دقیق نیروی جاذبه میان اتم‌ها، آن‌ها را به گونه‌ای هدایت کردند که به شکل زنجیره‌هایی به هم بپیوندند که نه با پیوندهای شیمیایی، بلکه تنها با برهم‌کنش‌های کوانتومی به هم متصل‌اند و فقط در یک بعد فضایی وجود دارند. پژوهشگران سپس نشانه‌های این رشته‌ها را تصویربرداری کردند و آن‌ها را با معادلات قدیمی بته مطابقت دادند. نتایج این پژوهش که در نشریه‌ی Nature Communications منتشر شده، یکی از پایه‌های اصلی نظریه‌ی چندذره‌ای کوانتومی را تأیید می‌کند و بستری روشن و قابل‌کنترل برای آزمایش ایده‌هایی درباره‌ی مغناطیس، ابررسانایی و ماده‌ی به‌شدت همبسته در اختیار پژوهشگران می‌گذارد. این خبر در طول هفته یکی از پرخواننده‌ترین مطالب فیزیک در وب‌سایت‌های ساینس‌دیلی (ScienceDaily)، phys.org و ساینس‌تک‌دیلی (SciTechDaily) بود.